Ετικέτες

Το  Ομηρικό Θέμα για το ποιος ήταν πραγματικά ο Όμηρος, ποια η καταγωγή του και το όνομα του, είναι ένα από τα μεγαλύτερα Ομηρικά Προβλήματα, που δημιούργησε και δημιουργεί έθνη κριτών και  σμήνων κριτικών που θα έπεφταν πάνω του, όπως το είχε προβλέψει με αναφορά σε μία από τις καταπληκτικές παραμοιώσεις του.
Δεν σκοπεύω να ανοίξω τον ασκό του Αιόλου, αναταράσσοντας τα ύδατα μιας ήρεμης θάλασσας, που θέλω να περιβρέχει το νησί του προορισμού του Ομηρικού Έπους, θεωρώντας, πως τόσα χρόνια και αιώνες θαλασσοδαρμένων ομηρικών  εξερευνητών της γνώσης, είναι αρκετά για να μη βουλιάζουν τα πλοία του νου, στα ρηχά και στα βαθειά νερά.

Είμαι σύγχρονος άνθρωπος και θέλω να παραμείνω εν αρμονία και ροή στο Πνεύμα της Εποχής μου.
Μου αρέσει η Ελληνική Μυθολογία, είναι η πληρέστερη σιωπηλή γνώση του ανθρώπου, λατρεύω τα Ομηρικά Έπη, παρ΄ όλο που στα γυμνασιακά χρόνια, δεν τα άντεχα με τον άχαρο τρόπο που τα μαθαίναμε στο σχολείο.Ακολούθησα θετική κατεύθυνση  και τις σπουδές στο Γεωλογικό τμήμα της Φυσικομαθηματικής του ΑΠΘ, αποφοιτώντας  το 1983.
Ένα επίσης μεγάλο ερώτημα είναι το πότε γράφησαν τα Ομηρικά Έπη και από ποιον και από ποιούς. Ερώτημα που συνδέεται  και με τη γραφή και το αλφάβητο.
Έχοντας την απαραίτητη  αυτογνωσία δεν θα εισέλθω σε αγρούς και εδάφια ειδικών  λαμπρών επιστημόνων και ερευνητών, γλωσσολόγων, ιστορικών και αρχαιολόγων , τους οποίους και εγώ παρακολουθώ με ενδιαφέρον και  μελετώ  τα ευρήματα και τις ανακοινώσεις τους.
Συνεπώς δεν μπορώ να έχω άποψη για αυτό το θέμα και στην καλύτερη περίπτωση κρατώ μια αξιοπρεπή και διακριτική γνώμη.
Δεν μπορούμε να τα ξέρουμε όλα, αλλά να ξέρουμε τι ξέρουμε, τι δεν ξέρουμε  και τι θέλουμε να μάθουμε.
Η προσέγγιση μου πάνω στον Όμηρο είναι αμιγώς φιλοσοφική και συμβολικά ερμηνευτική πάνω στην σύγχρονη πραγματικότητα, κοινωνική και πολιτική με βάση λίγες αξιωματικές προτάσεις , όπως έχω ξαναπεί.
Κυρίως στηρίζομαι στα Ομηρικά Κείμενα, όπως γράφησαν την Εποχή του Πεισίστρατου, γιατί αν λάβω υπ όψιν μου όλες τις εκδοχές του κάθε μύθου, δεν θα βγω ποτέ από τον Λαβύρινθο της Μυθολογίας, έχοντας φυσικά συναίσθηση και της υποκειμενικότητας της ερμηνείας.
Μία ερμηνεία, είναι απλώς μια ερμηνεία, ένα είδος κατανόησης  του ανθρώπου ή του κειμένου που θέλεις να ερμηνεύσεις  και να καταλάβεις στον βαθύτερο πυρήνα   της ύπαρξης του. Είναι, όχι μόνο μία τέχνη, αλλά και μια ερωτική σχέση αλληλεπίδρασης κατά την οποία αφήνεις να επιδράσει ο άλλος πάνω σου και επιδράς και εσύ. Γίνεσαι ο άλλος ή το άλλο.
Ένας ηθοποιός δεν μπορεί να ερμηνεύσει ένα ρόλο, αν δεν γίνει ο ΡΟΛΟΣ και ο άλλος.  Αν δεν μπεί στην θέση του δεν θα  μπορέσει να καταλάβει και τον άλλον, δεν θα ξεδιπλώσει τον χαρακτήρα του.
Το ίδιο  ισχύει και με ένα κείμενο , με ένα βιβλίο. Επικοινωνείς με το πνεύμα του συγγραφέως, αλλά ποτέ δεν θα το καταλάβεις, αν δεν βγεις από το εγώ σου και να γίνεις  ο  άλλος. Κρατώντας φυσικά και τη δεοντολογική νηφαλιότητα και αποστασιοποίηση, διαφορετικά, τα ιδρύματα διαταραγμένης  ψυχικής υγείας ενός τόπου είναι  γεμάτα από  μεγάλους Ναπολέοντες με το σύνδρομο της ταύτισης.  Η γραμμή ανάμεσα σε μία ερμηνεία,  ένα θεατρικό σουρεαλισμό και σε ένα  ρεαλισμό επιβάλλεται να είναι  σαφής, ευκρινής και ξεκάθαρη.Η φαντασία είναι φαντασία,η ερμηνεία είναι ερμηνεία, ο σουρεαλισμός είναι σουρεαλισμός, ο ρεαλισμός είναι ρεαλισμός,  η παρομοίωση είναι σαν, η κυριολεξία είναι ως, η επιστημονική απόδειξη είναι απόδειξη, η θεωρία είναι θεωρία μέχρι αποδείξεως της.
Όταν ξεκίνησα τη μελέτη των Ομηρικών Επών, μετά το πανεπιστήμιο, τις  κουραστικές εξετάσεις, τις άχαρες εργασίες, άρχισα να διαβάζω πια για μένα και για τη χαρά της μελέτης και της γνώσης, και έτσι έπεσα πάνω στον Όμηρο.
Στην αρχή με τράβηξε ο λόγος,τον ερωτεύτηκα και μετά τη γνώση που κρυβόταν σε αυτό τον λόγο ξετυλίγοντας το κόκκινο  ιπτάμενο χαλί του πολύτροπου Ερμή.

Είχα διαβάσει πολλά και πολλών ειδών βιβλία μέχρι τότε, άλλα καλά, άλλα κακά και άλλα μέτρια και  αδιάφορα και μέχρι σήμερα πολλά.
Ο Όμηρος με βοήθησε να συνδέσω όλα όσα ωραία βιβλία είχα μελετήσει,  σαν την Αριάδνη και να βγω από τον πανεπιστημιακό  λαβύρινθο  της επιστημονικής μαστροπείας της γνώσης.
Από εκεί ήμουν ελεύθερη να σκεφτώ ελεύθερα και να πετώ ελεύθερα με τα φτερά της  φαντασίας.
Είναι ο Όμηρος ένα ή πολλά πρόσωπα;
‘Ισως δεν θα το μάθουμε ποτέ. Οπωσδήποτε είναι ένας, ο κεντρικός πυρήνας της Ομηρικής Ιστορίας πολλών χαρακτήρων. Ένα, δένδρο γερό της γνώσης  με πολλά κλαδιά.
Είναι ιστορία;
Υπάρχουν ιστορικά στοιχεία στα Ομηρικά Έπη  που έχουν αποδειχτεί , αλλά δεν είναι   ιστορικός αναλυτής ο Όμηρος, ούτε ο Ηρόδοτος, ούτε ο Θουκυδίδης, ούτε  είναι ο Ξενοφών.
Πότε γράφησαν;
Επισήμως τον καιρό του Πεισίστρατου, σε μια τόσο πλούσια γλώσσα που εύλογα γεννιούνται τα ερώτηματα  για τον χρόνο που χρειάζεται για να δημιουργηθεί αυτή η γλώσσα , οι λέξεις , η έννοια ,  η σημασία τους με την σύζευξη των δύο ημισφαιρίων του εγκεφάλου.
Είναι ο Όμηρος, ο ίδιος ο Οδυσσέας;
Έχει πολλά χαρακτηριστικά του Οδυσσέα, ο   Όμηρος, και το κάθε έργο είναι μια μασκαρεμένη αυτοβιογραφία, είτε είναι στην πρόθεση του δημιουργού, είτε όχι.
Για αυτό δεν υπάρχει αληθινή ανωνυμία σε κάθε έργο και δημιουργία.
Τα ίχνη του λόγου προδίδουν τον Ερμή και ο Απόλλων θα ανακαλύψει της Μαίας και του Διός, το φτερωτό παιδί.Ο Οδυσσέας είναι ερμηνευτής, απόγονος του Ερμή και έχει το τρίποδα της τέχνης της μαντικής, δώρο από τους Φαίακες.
Τα Ομηρικά Έπη είναι η πεμπουσία ενός μεγάλου πολεμιστή φτιαγμένα με ειδική μαεστρία, απαράμιλλη τεχνική και οδυσσειακή στρατηγική.
Σε αυτά ο Όμηρος γίνεται ο θεός του λόγου, ο Ερμής και με το κηρύκειο του, μας μιλά,γίνεται η Δήμητρα που μας καλλιεργεί σαν όμορφα δένδρα γερά στον κήπο του Αλκίνοου και  στο κτήμα του Λαέρτη  για τον Οδυσσέα κληρονομιά.Γίνεται ο Ζευς που μας διαχωρίζει και μας ενώνει σε συμβατά μέρη του εγκεφάλου .Γίνεται η Σοφία Αθηνά και ο Μέντωρ που μας συνοδεύει στο ταξίδι του Τηλέμαχου.Γίνεται ο Ήφαιστος που κατασκευάζει τα δώματα και τα δώρα και τα όπλα των  θεών και μια αρμονική ευωχία μας κερνά.Γίνεται όλα αυτά και άλλα πολλά. Μεταμορφώνεται σαν Πρωτέα, σε κάθε τι που περιγράφει,νερό, λιοντάρι και φωτιά, ένας ρόλος σε ένα διονυσιακό    θέατρο και ο Απόλλων, η συνείδηση παρακολουθεί και τον αρπάζει, σαν τον Μενέλαο γερά.
Όμως ποιος είναι πραγματικά; Γιατί δεν γνωριζουμε κάποια στοιχεία του και το όνομα του.
Μήπως είναι ο Εύμαιος;
Ο  Εύμαιος καθώς δένει τα σανδάλια του όταν  ανηφορίζει ο Οδυσσέας  για το καλύβι του, έχει κοντινά χαρακτηριστικά με τον Όμηρο, όπως και ο Λαέρτης, και είναι ένα πρόσωπο που ο Όμηρος συμπαθεί ιδιαίτερα. Είναι το μοναδικό πρόσωπο που σε β΄Ενικό του ομιλεί, μαζί με τον Μενέλαο σε ένδειξη προσοχής με μνεία, ξεχωριστή.
Όμως που βρίσκεται κρυμμένος, ο Όμηρος στα Ομηρικά Έπη;
Για να μη μακρυγορώ,θεωρώ πως ο Όμηρος βρίσκεται κρυμμένος, επωνύμως  ανώνυμος, πίσω από τον Θεοκλύμενο.
Είναι  το πιο μυστηριώδες πρόσωπο στα Ομηρικά Έπη, είναι μάντης του Απόλλωνα, συνοδεύει τον Τηλέμαχο, βλέπει την μνηστηροφονία, εμφανίζεται από το πουθενά και εξαφανίζεται χωρίς να αφήσει ίχνη.
Ο Όμηρος στον Θεοκλύμενο περιγράφει τον εαυτό του σε μια μυθική ιστορία που τα έχει όλα.Ιστορία, σουρεαλισμό, λογοτεχνία, ποίηση, γνώση, αυτογνωσία και μαγικό ρεαλισμό.
Ο Όμηρος είναι ο Θεοκλύμενος  που υπογράφει τα Έπη τα μαντικά.
Είναι η καταγωγή του Ομήρου, η καταγωγή του ανθρώπου;
Έχει πολλά στοιχεία της ιστορίας του ανθρώπου,  της γεννήσεως του, του αγώνα του,  της νίκης του, της ήττας του, του πολέμου του, της ειρήνης του, της προσπάθειας του, όχι μόνο να κατακτήσει το δικαίωμα να λέγεται άνθρωπος, αλλά και να κατακτήσει την ειρήνη με τον εαυτό του μέσα από την αυτογνωσία, και την ειρήνη με την φύση σε ένα σοφό ανθρωπογενές περιβάλλον, σε πόλεμο με όλα τα ανθρώπινα ελαττώματα και την εκπροσώπηση τους από διαχρονικούς χαρακτήρες, όλων των εποχών.
Βλέπω τον Όμηρο, πίσω από κάθε πρόσωπο που περιγράφει στα Ομηρικά Έπη, την οξυδερκή του ματιά και ακόμη περισσότερο  βλέπω, πως   ξετυλίγει τον χαρακτήρα του μέσα από ένα ιπτάμενο χαλί γεγονότων και  πως το  περιτυλίγει  με  την διακριτική του κρίση  σε διαχρονικές αξίες ζωής.
Είναι για μένα, ο  υπέροχος παππούς , ο Λαέρτης  που μου διηγείται με  μαγικές  λέξεις, μυθικές ιστορίες σε περιπατητικές αριστοτελικές  φιλοσοφικές  διαδρομές ανάμεσα από τα γερά δένδρα του, στον κήπο του και με μαθαίνει με αριθμούς, να τα  μετρώ. Είναι ο πατέρας, ο  Οδυσσέας που με μαθαίνει να σκέπτομαι, είναι η αγκαλιά της Ευρύκλειας που με τρέφει με  ένα γαλαξιακό ηρωικό χυμό. Είναι ένας χάρτης και ένας μίτος , ένας φάρος και μια πυξίδα για να μη χαθώ. Είναι για μένα όλα αυτά ο Όμηρος και άλλα πολλά. Είναι η φωνή της όρασης  σε ψίθυρο Ερμή, συναρπαστικό.
Βλέπω πια με το δικό του τρόπο, την σύγχρονη πραγματικότητα γύρω μου, βλέπω με τα μάτια του, ακούω  τη φωνή του, την ηχώ των συμβεβηκότων, γιατί  τόσα χρόνια κοντά του, δίπλα του, με μια Ιλιάδα και Οδύσσεια πλάι μου, έμαθα σαν μικρό παιδί να διαβάζω,να σκέπτομαι και τον κόσμο να κοιτάζω μαζί με τα αστέρια του στον ομηρικό ουρανό.
Παίρνω τα Ομηρικά Έπη, τα  αφουγκράζομαι, τα κρατώ και βλέπω…..
Αστραία

19 05 2016

Advertisements